ئه‌رشیف

ئه‌رشیفی ‘ناودارانی کورد’ به‌شی

هونەرمەند جیهاد دڵپاک ئێوارەی ئەمڕۆ کۆچی دوایی کرد

بە ناوی ستافی سایتی نوسینەوە پرسە و سەروخۆشی خۆمان ئاڕاستەی بنەماڵە و کەس و کاری هونەرمەندی ناسراو و گەورەی کورد جیهاد دڵپاک دەکەین کە ئێوارەی ئەمڕۆ لە وڵاتی ئەڵمانیا بە هۆی نەخۆشیەوە کۆچی دوایی کرد ، هونەرمەند جیهاد دڵپاک نزیک لە نیوسەدە زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…

جار خوێندراو: 268
image_pdfimage_print

سەیفی قازی

محه‌ممه‌د حوسێن سه‌یفی ‌قازی ناسراو به حه‌مه‌حوسێن ‌خان ساڵی 1911 له‌ شاری مه‌هاباد له‌ دایكبووه.

میرزا حوسێن سه‌یف‌ و لقوزات، باوكی حه‌مه‌حوسێن خان، یه‌كێك له‌ پیاوه‌ زانا و ناسراوه‌كانی كوردستان بووه. له‌ هۆنراوه‌ و نوسیندا ده‌ستێكی زۆر باڵای هه‌بووه، هۆنراوه‌كانی زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…

جار خوێندراو: 255
image_pdfimage_print

ژیاننامەی سەیدا ساڵح یوسفی‌

ساڵح عه‌بدوڵا نه‌جمه‌دین ساڵی‌ 1918 له‌گوندی‌ “بامه‌ڕنی‌” سه‌ر به‌قه‌زای‌ ئامێدی‌ له‌خێزانێكی‌ خوێنده‌وارو ئایینی‌ ناوداری‌ ناوچه‌ی‌ بادینان له‌دایك بووه‌ و یه‌كێكه‌ له‌وه‌چه‌كانی‌ یوسف زاخۆلی‌ كه‌ زانایه‌كی‌ ئایینی‌ به‌ناوبانگ و جه‌نگاوه‌رێكی‌ دلێری‌ ناو شۆڕشه‌كه‌ی‌ به‌درخان پاشا بوو، ساڵح یوسفی‌ نازناوی‌ “سه‌یدا”ی‌ له‌دایكیه‌وه‌ بۆ ماوه‌ته‌وه‌ كه‌ئه‌ویش له‌بنه‌ماڵه‌یه‌كی‌ ئایین په‌روه‌ر و ناسراوی‌ ناوچه‌كه‌یه‌. زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…

جار خوێندراو: 246
image_pdfimage_print

عەبدوڵڵا پەشێو

14 ,03, 2013 1 سه‌رنج

عەبدوڵا پەشێو شاعیرێکی بەناوبانگی کوردە. لە سالى١٩٤٦ لە ھەولێر لة دایک بووە. لە ١٩٧٠ لە دامەزراندنی یەکێتی نووسەرانی کورد لە بەغداد بەشداری کردووە. لە ١٩٧٣ رۆیشت بۆ یەکێتی سۆڤیەت و لە ساڵی ١٩٧٩ ماستەری وەرگێڕانی ڕووسی و زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…

جار خوێندراو: 699
image_pdfimage_print

سەرەتای ژیانی دکتۆر قاسملوو

عەبدولڕەحمان قاسملوو لە ٢٢ی دیسامبری ساڵی ١٩٣٠، شەو زستان (شەوی یەلدا)ی ساڵی ١٣٠٩ی ھەتاوی دا لە شاری ورمێ لە بنەماڵەیەکی خاوەن مڵکی دەست ڕۆیشتوودا لە دایک بوو. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی، لەپێشدا لە ورمێ و دواتر لە تاران تەواوکرد. ھێشتا زۆر منداڵ بوو کە لەگەڵ بابەتە سیاسییەکان ئاشنا زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…
جار خوێندراو: 548
image_pdfimage_print

ژیانی مارف خه‌زنه‌دار

ناوی ته‌واوی مه‌عروف عه‌بدولقادر مه‌عروف عه‌زیز خه‌زنه‌دار-ه‌، له‌ 1/11/1930 له‌شاری هه‌ولێر له‌دایكبووه‌، خوێندنی سه‌ره‌تایی و ناوه‌ندی له‌شاری هه‌ولێرو ئاماده‌یی له‌شاری كه‌ركوك ته‌واوكردووه‌. ساڵی 1952 ده‌بێته‌ مامۆستای سه‌ره‌تایی و پاشان ده‌بێته‌ فه‌رمانبه‌ر به‌پله‌ی نووسه‌ر له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی په‌روه‌رده‌ی ئه‌وكاته‌ تا ساڵی 1957. زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…

جار خوێندراو: 670
image_pdfimage_print

ژیاننامە و خەباتی پێشه‌وا قازی‌ محه‌ممه‌د

له‌   به‌ره‌به‌یانی‌ ‌ 10ی‌ خاكه‌لێوه‌ی‌ ساڵی‌ ‌ 1326ی‌ هه‌تاوی (1947.3.30 زایینی) ‌دا   پێشه‌وا قازی‌, حه‌مه‌حوسێن خان‌ سه‌یفی‌ قازی‌(ئامۆزای‌ پێشه‌وا) ‌و ئه‌بولقاسم‌   سه‌دری‌ قازی‌( برای‌ پێشه‌وا) به‌ دوای‌ حوكم دران له‌دوو دادگای‌ ناعادلانه‌‌و   فه‌رمایشی‌دا به‌ده‌ستی‌ چه‌په‌ڵی‌ دوژمنانی‌ گه‌لی‌ كورد له‌ چوارچرای‌ شاری‌   مه‌هاباد, واته‌ هه‌ر له‌و شوێنه‌ی‌ كه 2ی‌ رێبه‌ندانی‌   1324هه‌تاوی(1946.1.22زایینی) دا كۆماری‌ كوردستانی‌ زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…

جار خوێندراو: 486
image_pdfimage_print

بوونگه‌رایی , محمد کمال

بوونی مرۆڤ وه‌كو هه‌موو هه‌بوویه‌كی دیكه،‌ بونیادی ئۆنتۆلۆجی و خه‌سڵه‌تی تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه‌‌. ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییه‌ی، جیاوازیه‌كی بنه‌ڕه‌تی له‌ نێوان ئه‌م ‌و هه‌بووه‌كاندا په‌یدا ده‌كات.

تایبه‌تمه‌ندیه‌تی بوونی مرۆڤیش له‌ چه‌ند خاڵێكدا كۆده‌بێته‌وه‌:
یه‌كه‌م، بوونی مرۆڤ به‌ پێچه‌وانه‌ی هه‌بووه‌كانه‌وه،‌ پێش ناوه‌ڕۆكی ده‌كه‌وێت و ناوه‌ڕۆكی له ‌بوونیدایه‌.
دووه‌م، ناوه‌ڕۆك ده‌سته‌یه‌ك خسڵه‌تی نه‌گۆڕ و پێدراو نیه ‌و ئه‌و پڕۆژانه‌یه، که‌‌ مرۆڤ خۆی هه‌ڵیانده‌بژێرێت و به‌ئه‌نجامیان ده‌گه‌یه‌نێت.
سێیه‌م، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی مرۆڤ به‌بێ ناوه‌ڕۆك په‌یدا ده‌بێت و خۆی ناوه‌ڕۆك بۆ خۆی داده‌هێنێ، ئه‌وا ناته‌واوه ‌و بوونێكی پڕی نیه‌.
چواره‌م، بوونی مرۆڤ ئاگامه‌ندانه‌یه‌، یان مرۆڤ ئاگامه‌ندییه ‌و ئاگامه‌ندانه هه‌وڵی تێگه‌یشتنی بوون ده‌دات و ده‌یه‌وێت خۆی ته‌واو بكات. زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…

جار خوێندراو: 469
image_pdfimage_print

ژیاننامەی مامۆستا مەلا عەبدولکەریمی مودەڕیس

مێژووی ڕه‌وتی شارستانی مرۆڤایه‌تی له هه‌ر ووڵاتێك و هی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك، له قۆناغه‌ جیاجیاكانی مرۆڤایه‌تی، ژماره‌یه‌ك مرۆی هه‌ره مه‌زن ده‌ووری زێده كاریگه‌ر له دروست كردنیدا ده‌گێڕن، مه‌حاڵه‌ جارێكی دیكه‌ وێنه‌ی ئه‌و چه‌شنه مرۆیانه له‌هه‌ر بوارێكی ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی، كه‌لتووری، ڕامیاری، نه‌ته‌وه‌یی و بواره‌كانی‌ دیكه‌دا دروست بێته‌وه، كه گه‌وره‌ترین به‌رژه‌وه‌ندی به‌ نه‌ته‌وه‌كه یی‌ ‌و مرۆڤایه‌تی گه‌یاندووه‌و هه‌رگیزاو هه‌رگیز ئه‌و جۆره پیاوانه له‌ناو ویژدانی زیندووی نه‌ته‌وه‌‌كه‌یان و نیشتمانه‌كه‌یان و بگره مرۆڤایه‌تیش هه‌ر ده‌مێنن. دیاره یه‌كێ له پیاوه هه‌ره مه‌زن و بلیمه‌تانه‌ی كورد، جه‌نابی “مه‌لا عه‌بدولكه‌ریمی موده‌ریس” ه، كه نووسه‌ر و زانایه‌كی هه‌ره گه‌وره‌ی سه‌ده‌ی بیسته‌مه و زیاتر له 60 په‌رتووكی زێده به‌نرخی ئایینی و وێژه‌یی و كۆمه‌ڵایه‌تی بڵاوكردۆته‌وه، هه‌ر هه‌مووشیان ده‌چنه خانه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستی هه‌مه‌لایه‌نی و خودایی و دونیاییه‌وه‌، كه بریتین له ته‌فسیری قورئان به‌شێوه‌یه‌كی ئێجگار فراوان و به‌‌زمانی كوردی و عه‌ره‌بی، هه‌روه‌ها ساغكردنه‌وه‌ و شیكردنه‌وه‌ی چه‌ندین شاكاری شیعری مه‌زنی كلاسیكی كوردی، نموونه‌ی “مه‌وله‌وی، نالی، مه‌‌حوی، فه‌‌قێ قادری هه‌مه‌وه‌ندی و چه‌ند شاعیرێكی‌ دیكه‌ش”. زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…
جار خوێندراو: 538
image_pdfimage_print

جه‌لاده‌ت به‌درخان 1897-1951


میر جه‌لاده‌ت كوڕى ئه‌مین عالى كوڕى به‌درخان پاشایه‌، 26ى نیسانى ساڵى 1897 له‌ ئه‌سته‌مبوڵ له‌دایكبووه‌. هه‌ر له‌ پایته‌ختی‌ ئه‌وسای‌ ئیمپراتۆریه‌تی‌ عوسمانی‌ خوێندنی‌ سه‌ره‌تایی‌ و ناوه‌ندی‌ و فێرگه‌ی‌ به‌رزی‌ (یاسا)ی‌ ته‌واو كرد. پاش سه‌ركه‌وتنی‌ بزووتنه‌وه‌ی‌ كه‌مالیزم، ئه‌مین پاشاو سێ‌ كوڕی‌ ناچار بوون بچنه‌ میسرو له‌وێ‌ نیشته‌جێ‌ ببن.جه‌لاده‌ت‌و كامه‌ران-ی‌ برای‌ چوونـه‌ ئه‌ڵمانیاو ئه‌و ماوه‌ی‌ هه‌شت ساڵه‌ی‌ ئه‌وێی‌ به‌فێرۆ نه‌داو خۆی‌ فێری‌ زمانی‌ ئه‌ڵمانی‌ كرد. زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…

جار خوێندراو: 423
image_pdfimage_print

کەسایەتی ناوداری کورد مه‌سعود محه‌مه‌د 1919-2002


بیرمه‌ندو نووسه‌ری كوردو كه‌سایه‌تی ناسراوی كوردستان مامۆستا مه‌سعود محه‌مه‌دی جه‌لیزاده، ‌ساڵی 1919 له ‌شاری كۆیه ‌له ‌بنه‌ماڵه‌یه‌كی ئایینی‌و وێژه‌و زانستپه‌روه‌ر هاتۆته ‌جیهانه‌وه‌و گه‌شتی خوێندنی له‌ ساڵی 1926دا له ‌كۆیه ‌ده‌ستپێكردووه‌و قۆناغی ناوه‌ندی‌و ئاماده‌یی له ‌هه‌ولێر ‌ساڵی 1940 ته‌واوكردووه‌و ‌ساڵی 1945یش خوێندنی كۆلیژی مافی له ‌به‌غدا وه‌‌رگرتووه‌و بووه‌ته ‌پارێزه‌رێكی یاساناس. له‌ خوێندنی كۆلیژی ماف دا هاوپۆل‌و دۆستی دڵسۆزی دڵداری شاعیر بووه‌‌و به‌یه‌كه‌وه‌زۆربه‌ی ئێواران سه‌ردانی ساڵۆنی وێژه‌ی خاتوو (به‌هیه ‌فه‌ره‌جوڵڵا)ی كچه ‌كوردی میسریان له ‌گه‌ڕه‌كی ئه‌عه‌زمیه‌ی به‌غدا كردووه، ‌ئه‌وسا زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…

جار خوێندراو: 436
image_pdfimage_print

باسێک لەسەر ژیانی نەتەوایەتی سمایل خانی سمکۆ .. ناسراو بە سمایل خانی شکاک

27 ,09, 2010 1 سه‌رنج


سمکۆ: کێ یە
سمایل ئاغا(سمکۆ) کوڕی محەمەد ئاغا سەرۆکی عەشیرەتی شکاک بوو.
ئەم عەشیرەتە لە دەوروبەری ورمێدا ئەژین.سمایل ئاغا و جەعفەری ئاغای برای.زۆرجار دژی زۆرکاریی دامودەزگای بنەماڵەی پاشایەتیی قاجار ڕائەپەرین و خەباتیان ئەکرد.سمایل ئاغا دوای کوژرانی جەعفەر ئاغا، درێژەی بە خەباتدا و توانی دەست بەسەر ورمێ وسەڵماس و خویێ سابلاغ و شنۆ و زۆر شوێنی تردا بگرێ،هەروەها لە سالی ١٢٩٩ ی زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…

جار خوێندراو: 636
image_pdfimage_print

مه‌سعود محه‌مه‌د 1919-2002


بیرمه‌ندو نووسه‌ری كوردو كه‌سایه‌تی ناسراوی كوردستان مامۆستا مه‌سعود محه‌مه‌دی جه‌لیزاده، ‌ساڵی 1919 له ‌شاری كۆیه ‌له ‌بنه‌ماڵه‌یه‌كی ئایینی‌و وێژه‌و زانستپه‌روه‌ر هاتۆته ‌جیهانه‌وه‌و گه‌شتی خوێندنی له‌ ساڵی 1926دا له ‌كۆیه ‌ده‌ستپێكردووه‌و قۆناغی ناوه‌ندی‌و ئاماده‌یی له ‌هه‌ولێر ‌ساڵی 1940 ته‌واوكردووه‌و ‌ساڵی 1945یش خوێندنی كۆلیژی مافی له ‌به‌غدا وه‌‌رگرتووه‌و بووه‌ته ‌پارێزه‌رێكی یاساناس.
له‌ خوێندنی كۆلیژی ماف دا هاوپۆل‌و دۆستی دڵسۆزی دڵداری شاعیر بووه‌‌و به‌یه‌كه‌وه‌زۆربه‌ی ئێواران سه‌ردانی ساڵۆنی وێژه‌ی خاتوو (به‌هیه ‌فه‌ره‌جوڵڵا)ی كچه ‌كوردی میسریان له ‌گه‌ڕه‌كی ئه‌عه‌زمیه‌ی به‌غدا كردووه، ‌ئه‌وسا ئه‌و خاتوونه ‌زانایه‌ی كورد مامۆستای (كۆلیژی كچان) بووه زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌…

جار خوێندراو: 401
image_pdfimage_print

تێبینی : بابەت و بڵاوکراوەکانی سایتی نوسین ڕاوبۆچونی نوسەرەکانیەتی و سایتی نوسین لییان بەرپرسیار نیە لەگەڵ ڕێزدا